Technologia brukarska

Na co zwracać uwagę?

Pierwszym krokiem jaki należy poczynić jest wstępna aranżacja nawierzchni jaką chcemy wybrukować oraz dobór odpowiedniej grubości materiałów mających wpływ na przyszłe obciążenie nawierzchni Przy mniejszych metrażach można zdać się na profesjonalną firmę brukarską, która najczęściej posiada dobrze wyszkoloną kadrę i odpowiednio wykwalifikowanego kierownika budowy potrafiącego bardzo dobrze zaprojektować małe oraz średniej wielkości powierzchnie. Przy większych metrażach konieczna będzie pomoc projektanta, który przedstawi wizualizacje nawierzchni brukowej oraz obiektu. Jest to o tyle ważne, gdyż wskazuje dokładnie zapotrzebowanie ilości kostki z uwzględnieniem kolorów i odcieni. W obydwu przypadkach należy pamiętać, aby dobór firmy brukarskiej wykonać rzetelnie i skrupulatnie, aby błędy pierwszego lepszego brukarza nie zniszczyły marzeń o pięknym podjeździe, czy podwórku. Większość podstawowych błędów w każdej fazie wykonywania usługi brukarskiej jest często nieodwracalna bez dodatkowych nakładów finansowych.

W zależności od przeznaczenia nawierzchni, jej ewentualnego obciążenia oraz stopnia natężenia ruchu, w przyszłości zaleca się wziąć pod uwagę, kto i czym będzie się po niej poruszał.

  • ruch pieszy kostka i płyty o grubości 4 cm, 6 cm
  • ruch samochodów osobowych kostka o grubości 6 cm, 7 cm, 8 cm
  • ruch samochodów dostawczych kostka o grubości 8 cm
  • ruch średni samochodów ciężarowych kostka o grubości 8 cm
  • ruch ciężkich pojazdów samochodowych kostka o grubości 10 cm

Kolejnym ważnym elementem jest wymierzenie odpowiedniego kształtu i wyznaczenie odpowiednich poziomów, według których będzie położona kostka. Jest to bardzo odpowiedzialne zadanie, które ma na celu wyprofilowanie powierzchni i nadanie właściwych spadków podłużnych i poprzecznych. Nadanie właściwego nachylenia i ukierunkowanie go we właściwą stronę zabezpieczy przed gromadzeniem się wody deszczowej i ewentualnym podtopieniem. Spadki powinny być zawsze ukierunkowane na zewnątrz posesji, bądź do studzienek kanalizacji deszczowej, czy też montując odwodnienie liniowe spięte z kanalizacją deszczową. W żadnym przypadku spadki nie mogą być skierowane w stronę zabudowań. Zbieranie się wody przy domu może w konsekwencji wchłaniania się do gruntu doprowadzić do powstawania grzybów i pleśni. Spadki i poziomy w zależności od wielkości powierzchni mierzymy za pomocą łaty i poziomicy lub niwelatora a następnie nanosimy na wbite wcześniej metalowe paliki. W ten sposób wymierzona i wyznaczona powierzchnia nadaje się do prowadzenia dalszych prac.

Po dokonaniu niezbędnych pomiarów można przystąpić do korytowania warstwy gruntu czyli usunięcia humusu i gruntu rodzimego do głębokości określonej ilością i grubością poszczególnych warstw podbudowy. Z reguły jest to od 25-45 cm dla powierzchni o ruchu pieszym i kołowym o średnim nasileniu i obciążeniu, oraz od 45-60 cm dla powierzchni o dużym nasileniu i obciążeniu. W zależności od przeznaczenia, nasilenia ruchu oraz obciążenia jednostkowego i sumarycznego następuje dobranie odpowiedniej grubości i rodzaju podbudowy do określonej powierzchni i gruntu Następnym krokiem jest wyrównanie i wyprofilowanie terenu mając jednocześnie na uwadze profilowanie odpowiednich spadków odwadniających nawierzchnie. W zależności od zaprojektowanych i zastosowanych warunków odwodnienia stosuje się zwykle spadki pomiędzy 0,5 - 3 % stosując pospółkę lub gruby piasek – grubość warstwy do 10 cm. Po tak przygotowanym dnie wykopu przystępujemy do utwardzania. Dla ruchu pojazdów ciężkich o dużym nasileniu opcjonalnie należy wykonać stabilizację piasku z cementem - grubość warstwy ok. 15 cm. W dalszej części wypełniamy wykop kolejnymi warstwami z tłucznia, kruszywa naturalnego lub kruszywa łamanego o następujących granulacjach.

  • Warstwa konstrukcyjna nośna 31,5 - 63,0 mm
  • Warstwa dynamiczna odsączająca 0 - 63,0 mm
  • Warstwa dynamiczna wyrównująca 0 - 31,5 mm

Warstwy technologiczne podbudowy pod powierzchnie z kostki brukowej powinny spełniać rolę nośnej i mrozoochronnej oraz kontrukcyjno-odsączającej i posiadać niezbędne certyfikaty i aprobaty techniczne dopuszczające do użytku w drogownictwie. Powinny także posiadać atest higieniczny i opinię ekologiczną. Każdą z warstw należy odpowiednio zagęścić wibratorem o odpowiednim ciężarze w zależności od grubości warstwy i przewidywanego obciążenia . Grubość jednorazowo zagęszczanej warstwy nie powinna przekraczać 15 cm w zależności od wagi i siły zagęszczania pracującej maszyny. Zagęszczanie metodą warstwową daje dużo większe efekty. Zaleca się stosować zagęszczarki płytowe wibracyjne o wadze niemniejszej niż:

  • 300 kg chodniki, place oraz parkingi samochody osobowe
  • 500 kg Duże place i parkingi ruch samochodów dostawczych i samochodów ciężarowych oraz drogi osiedlowe i ruch pojazdów ciężkich

Zagęszczanie maszyną o zbyt niskiej wadze staje się nie wystarczające i w efekcie końcowym może prowadzić do deformacji nawierzchni wykonanej z kostki brukowej.

Jednym z ważnych elementów prawidłowej podbudowy, oraz właściwego funkcjonowania nawierzchni brukowej jest wykonanie właściwego obramowania. Do obramowania używamy obrzeży, obrzeży palisadowych, palisady okrągłej, palisady kwadratowej oraz krawężników drogowych i łukowych. W miejscach narażonych i odpowiedzialnych za wjazd samochodów stosujemy krawężniki najazdowe. W zależności od grubości kostki i rodzaju nawierzchni stosujemy do kostki grubości 4,6,7 cm obrzeża o grubości 6 cm. Zaś do kostki o grubości 8,10 cm. Stosujemy obrzeża o grubości 8 cm. Do montażu oporowców stosujemy podsypkę piaskowo - cementową bądź beton C 10-15 w przypadku montowania krawężników drogowych, łukowych i najazdowych. Dzięki takiemu połączeniu nawierzchnia z kostek brukowych zachowuje się analogicznie do konstrukcji sklepienia i stanowi stabilną konstrukcję nośną, przenoszącą występujące obciążenia.

Po wykonaniu wszystkich wcześniejszych etapów można przystąpić do wyrównania nawierzchni i dogęszczenia podbudowy przy obramowaniu nawierzchni. Do wyrównania nawierzchni używamy kruszywa o granulacji 0-31,5 mm. Następnym krokiem jest rozciągnięcie podsypki czyli ostatniej wierzchniej warstwy podbudowy. Do tego celu używamy odsiewek kamiennych o granulacji 0-4, 0-8 mm lub piasku płukanego 0-2 mm i grubości warstwy od 3-5 cm. W miejscach szczególnie narażonych na obciążenie i wzmożonej penetracji wody takich jak obramowania studzienek kanalizacyjnych oraz na obszarze ścieków wodnych zaleca się zastosować podsypkę piaskowo-cementową. Należy jednak pamiętać, że podstawową zaletą nawierzchni z kostek brukowych jest ich częściowa przesiąkliwość oraz łatwość demontażu poszczególnych elementów. Wykonanie podsypki piaskowo-cementowej nie zastąpi właściwie wykonanej podbudowy. Podsypka powinna zostać rozłożona odpowiednio wyżej od zadanej wysokości kostki dlatego że po jej ułożeniu nastąpi zagęszczenie właściwe całej powierzchni. Proces układania kostek brukowych powinien być wcześniej dobrze zaplanowany, aby nie zadeptać wykonanej podsypki i aby układana bądź docinana kostka przy brzegach nie miała zbyt małej powierzchni. Kostkę układamy w taki sposób, aby obciążenie nawierzchni rozchodziło się w czterech kierunkach i nie kumulowało w jednym miejscu. Najlepszą metodą jest układanie na ukos a w miejscach, w których jest to niemożliwe w poprzek do kierunku jazdy. Kolejnym ważnym elementem jest zachowanie minimalnych szczelin między kostkami które zabezpieczą naroża kostek przed pękaniem. Niektóre kostki mają na bocznych ściankach wypustki pomagające zachować potrzebną dylatację. W procesie układania kostki trzeba pamiętać o walorach estetycznych czyli układania jednocześnie z trzech palet a w przypadku kostki o barwach jesieni im większa ilość palet rozkładana równocześnie tym lepszy będzie efekt końcowy. Jest to bardzo ważny czynnik mający wpływ na efekt końcowy.

Po ułożeniu i docięciu kostki przy narożach należy dokładnie pozamiatać i wyczyścić świeżą nawierzchnie z pozostałości i pyłów powstałych w procesie technologicznym. Następnie wykonujemy spoinowanie, czyli wypełnienie szczelin pomiędzy kostkami oraz przy stykach obramowania i kostki z suchego piasku płukanego o uziarnieniu 0-2 mm. Po wstępnym spoinowaniu zamiatamy całą nadwyżkę piasku i usuwamy z nawierzchni brukowej oraz zaczynamy zagęszczanie i zawibrowanie spoinowania. W procesie zagęszczania ważne jest, aby zagęszczenie nawierzchni przebiegało po długości oraz w poprzek i zaczynało się od zewnętrznej części układanego placu do wewnętrznej. Czynność tę należy powtarzać aż do uzyskania odpowiedniego efektu. Kolejnym krokiem jest ponowne spoinowanie i pozostawienie niewielkiej ilości piasku na powierzchni brukowej. Tak przygotowana i wykonana nawierzchnia brukarska nadaje się do użytkowania.

Nawierzchnia wykonana z kostki brukowej nie wymaga szczególnej konserwacji i ogranicza się do zamiatania oraz sporadycznego uzupełniania fug i spłukania kostki wodą. Należy zwracać uwagę na wycieki olejów i płynów eksploatacyjnych mogących pozostawić tłuste plamy trudne do usunięcia. Główną rolę związaną z konserwacją i czyszczeniem kostki przy doborze odpowiednich materiałów i zastosowaniu odpowiednich spadków oraz właściwemu wykonaniu przejmuje za nas natura i opady deszczu. Porą zimową należy unikać zbijania ostrymi krawędziami i narzędziami lodu z powierzchni brukowej gdyż może to prowadzić do zarysowań i obicia naroży kostek. Dopuszczalne jest posypywanie nawierzchni solą, jednak należy pamiętać iż zbyt częste i intensywne używanie tego zabiegu może z czasem prowadzić do zmiany koloru. Stosowanie się do powyższych zaleceń pozwoli nam cieszyć się nową nawierzchnią przez długie lata.